Gidsen voor ouders

Syndroom van Down en beweging: hoe we werken met uw kind — en met u

Lage spierspanning, laat zitten, laat lopen — en een kind dat op ontdekking uit wil. Hoe we kinderen met het syndroom van Down ondersteunen vanaf de eerste maanden tot de schoolgaande leeftijd, waarom ouders de belangrijkste therapeuten zijn en hoe een week bij ons er daadwerkelijk uitziet.

Toddler in a therapy suit in the spider cage above soft mats

Eerst een kind, dan een diagnose

Wanneer ouders ons voor het eerst bellen over hun baby met het syndroom van Down, zijn de vragen bijna altijd hetzelfde. Zal ze gaan zitten? Wanneer gaat hij lopen? Is er iets wat we nu al moeten doen?

Het eerlijke antwoord is dat elk kind met het syndroom van Down anders is: in persoonlijkheid, in gezondheid, in tempo. Wat de meesten van hen delen is één heel fysiek uitgangspunt: lage spierspanning. En dat is precies waar wij kunnen helpen, vroegtijdig en actief, samen met het gezin.

Dit artikel legt uit wat we doen, met wie we werken en hoe een gezin en ons team één team worden.

Wat lage spierspanning echt betekent

Lage spierspanning (hypotonie) klinkt mild. Dat is het niet. Het betekent dat spieren harder moeten werken om een houding aan te houden of een beweging te starten. Gewrichten zijn vaak flexibeler dan gebruikelijk en evenwichtsreacties komen later. Zitten kost meer energie, staan komt later en het duurt langer voordat lopen stabiel wordt.

Onderzoeken die honderden kinderen met het syndroom van Down volgden, laten hetzelfde beeld zien: motorische mijlpalen worden behaald, maar later en in een heel verschillend tempo per kind [1]. Hypotonie verdwijnt niet zomaar vanzelf. Kinderen bouwen de kracht en controle die nodig zijn voor dagelijkse beweging op door actieve oefening: veel oefenen, op het juiste niveau, herhaald in het dagelijks leven.

U kunt meer lezen in onze gids over genetische syndromen en motorische achterstand en in ontwikkelingsachterstanden: een gids voor ouders.

Wie wij ondersteunen

  • Baby’s vanaf de eerste maanden, vaak doorverwezen door de kinderarts of het ziekenhuisteam, wanneer de belangrijkste doelen hoofdbeheersing, omrollen en het eerste zitten zijn.
  • Peuters en kleuters op weg naar staan en lopen, en kinderen die al lopen maar vaak vallen, snel moe worden of moeite hebben met trappen lopen, rennen en springen.
  • Kinderen in de schoolleeftijd die mee willen doen op het schoolplein, bij de sport en in hun dagelijkse zelfstandigheid.
  • Gezinnen uit Zug en heel Zwitserland in wekelijkse therapie, en gezinnen uit het buitenland (uit heel Europa, inclusief de Balkan, en van verder weg) die naar Zug komen voor intensieve therapieblokken.

Veel van de kinderen die wij zien hebben ook aanvullende behoeften: hartoperaties in het eerste jaar, reflux, voedingsproblemen, frequente infecties [8]. Wij zijn gewend aan complexe situaties en we plannen rond het gehele kind, niet rond één enkele mijlpaal.

Hoe we samenwerken

Van het eerste telefoongesprek tot het thuisprogramma

  • Gratis kennismakingsgesprek: u vertelt ons over uw kind; wij leggen uit wat mogelijk is en wat niet.
  • Meetbare evaluatie: GMFM en Peabody-3, zodat vooruitgang zichtbaar is in cijfers en niet wordt geschat [2, 3, 4].
  • Een ORCA-plan: duidelijke doelen voor de komende weken, opgebouwd met de ORCA-methode ontwikkeld door Fabienne Theler, MSc PT.
  • Therapieblokken of wekelijkse sessies: actief, spelenderwijs en op de juiste intensiteit.
  • Een dagelijks thuisprogramma: korte, realistische oefeningen die passen in de dag van uw gezin.
  • Herevaluatie: we meten opnieuw en passen het plan aan, in plaats van te herhalen wat niet meer werkt.

De hulpmiddelen die we gebruiken — en waarom

Er is niet één “syndroom van Down-therapie”. We kiezen de middelen die op dit moment passen bij de doelen van uw kind, binnen de ORCA-methode:

  • DMI (Dynamic Movement Intervention): een fantastisch hulpmiddel en een essentieel onderdeel van ORCA. DMI maakt gebruik van nauwkeurige bewegingsuitdagingen waarop het lichaam reageert, waardoor vanaf de allereerste maanden balans, kracht en houding worden opgebouwd. Het eigen onderzoek naar DMI is nog jong (casereports en kleine reeksen), maar bouwt voort op bewezen wetenschap: het zich ontwikkelende brein verandert door herhaalde, actieve, taakspecifieke oefening – oftewel neuroplasticiteit [5, 6]. Meer in onze DMI-FAQ.
  • TheraTogs: een draagbaar bandensysteem dat soepele gewrichten en zwakke rompspieren de hele dag de nodige ondersteuning biedt terwijl uw kind beweegt. Wij zijn de TheraTogs-experts: gecertificeerde aanmeters, wereldwijd erkend en opgeleid door de uitvinder, Beverly (Billy) Cusick. Bekijk wat TheraTogs zijn en hoe ze worden gebruikt.
  • Galileo: zijdelings alternerende vibratietraining die spieren activeert, gebruikt vanaf een leeftijd van ongeveer 6–9 maanden als onderdeel van het plan.
  • NISE-Stim: zachte elektrische stimulatie ter ondersteuning van gerichte spieractivatie, die ouders thuis leren voort te zetten.
  • Loopoefeningen en spel in de spidercage, op de trap en buiten: want lopen leer je door te lopen. Vroege, gestructureerde stapoefeningen hielpen baby’s met het syndroom van Down volgens onderzoek sneller te lopen [7].

U bent de belangrijkste therapeut

Bij het syndroom van Down is gezinsgerichte zorg belangrijker dan bijna waar dan ook. Een kind brengt enkele uren per week bij ons door en de rest van de week bij u. Daarom werken we op de wijze zoals beschreven op de pagina Vroegtijdige zorg bij het syndroom van Down: u doet de meeste oefeningen in het dagelijks leven, en wij onderwijzen, kalibreren en controleren.

In de praktijk betekent dat:

  • we laten u de hantering en de kleine dagelijkse oefeningen zien, en u probeert ze samen met ons totdat ze natuurlijk aanvoelen;
  • ORCA Enablement bereidt u voor om de signalen van uw kind te lezen en de oefeningen zelf aan te passen;
  • via het gezinsportaal, fam.apexaqla.ch, blijft u tussen de bezoeken door in direct contact met het team: stuur een korte video van een nieuwe oefening, vind de rapporten van uw kind en stel een vraag wanneer er iets verandert;
  • indien gewenst helpt optioneel medisch casemanagement bij het coördineren van afspraken met kinderartsen, cardiologen, orthopeden en school.

We werken ook nauw samen met de eigen ergotherapeuten en logopedisten van uw kind, omdat handen, voeding en communicatie bij hetzelfde geheel horen. Logopedie en ergotherapie in het centrum staan gepland voor de nabije toekomst. Tot die tijd stemmen we af met uw lokale therapeuten en voor voeding werken we samen met vertrouwde partnertherapeuten. Bekijk voor communicatie-ideeën onze gids over AAC voor kinderen.

Vier fouten die we gezinnen helpen voorkomen

  1. Wachten: een lage spierspanning verdwijnt niet vanzelf; de eerste twee jaar vormen een ruim maar tijdkritisch venster.
  2. Slechts één keer per week: voor veel kinderen is die dosis simpelweg niet genoeg om hun manier van bewegen te veranderen. Korte dagelijkse oefeningen thuis maken het verschil.
  3. Passief in plaats van actief: kinderen leren bewegen door het zelf te doen, met de juiste ondersteuning, niet door bewogen te worden.
  4. Nooit meer meten: zonder herbeoordeling weet u niet wat werkt. Daarom gebruiken we regelmatig GMFM en Peabody.

Wekelijkse therapie of een intensief traject?

Beide werken, en veel gezinnen combineren ze. Wekelijkse sessies zorgen voor gestage vooruitgang thuis in Zwitserland. Intensieve blokken (meerdere sessies per dag gedurende één tot drie weken) zijn geschikt voor gezinnen die naar Zug reizen, of kinderen die vlak voor een nieuwe stap staan en een geconcentreerde duw in de rug nodig hebben. Onze gids voor 2026 over ORCA Intensives beantwoordt de vragen die ouders stellen voor hun eerste blok, en Goed voorbereid legt uit wat u moet meenemen.

Voor gezinnen in Zwitserland kunnen onze tips over het aftrekken van therapiekosten helpen, en wanneer de school begint, raadpleegt u onze praktische gids voor inclusie op school.

Laten we beginnen met een gesprek

Elk plan begint met luisteren. Vertel ons over uw kind (waar ze van houdt, wat hij moeilijk vindt, wat u hoopt) en wij vertellen u eerlijk hoe we kunnen helpen. Plan een gratis kennismakingsgesprek, of lees meer over wie we zijn en hoe het centrum werkt.

Bronnen

  1. Palisano, R. J., Walter, S. D., Russell, D. J., Rosenbaum, P. L., Gémus, M., Galuppi, B. E., & Cunningham, L. (2001). Gross motor function of children with Down syndrome: creation of motor growth curves. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 82(4), 494–500. doi.org/10.1053/apmr.2001.21956
  2. Russell, D., Palisano, R., Walter, S., Rosenbaum, P., Gémus, M., Gowland, C., Galuppi, B., & Lane, M. (1998). Evaluating motor function in children with Down syndrome: validity of the GMFM. Developmental Medicine & Child Neurology, 40(10), 693–701. doi.org/10.1111/j.1469-8749.1998.tb12330.x
  3. Folio, M. R., & Fewell, R. R. (2023). Peabody Developmental Motor Scales – Third Edition (PDMS-3). Pro-Ed.
  4. World Health Organization (2001). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health
  5. Kleim, J. A., & Jones, T. A. (2008). Principles of experience-dependent neural plasticity: implications for rehabilitation after brain damage. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 51(1), S225–S239. doi.org/10.1044/1092-4388(2008/018)
  6. Novak, I., Morgan, C., Fahey, M., et al. (2020). State of the evidence traffic lights 2019: systematic review of interventions for preventing and treating children with cerebral palsy. Current Neurology and Neuroscience Reports, 20(2), 3. doi.org/10.1007/s11910-020-1022-z
  7. Ulrich, D. A., Ulrich, B. D., Angulo-Kinzler, R. M., & Yun, J. (2001). Treadmill training of infants with Down syndrome: evidence-based developmental outcomes. Pediatrics, 108(5), e84. doi.org/10.1542/peds.108.5.e84
  8. Bull, M. J., Trotter, T., Santoro, S. L., Christensen, C., Grout, R. W., & the Council on Genetics (2022). Health supervision for children and adolescents with Down syndrome. Pediatrics, 149(5), e2022057010. doi.org/10.1542/peds.2022-057010
Delen

Gratis, maandelijks, geen spam

Meld u aan voor de Milestone Memo.

Maandelijkse inzichten voor actieve ouders — therapie uitgelegd, mijlpalen en een beetje Zug.

Denkt u aan een intensief traject?

Laten we het bespreken.

Een gratis gesprek van 30 minuten met een hoofdtherapeut — vrijblijvend, gewoon een eerlijke oriëntatie.

Chat met ons